W dzisiejszych czasach w rowerach MTB coraz częściej spotykamy hamulce tarczowe. Jeszcze kilka lat temu były one czymś nowym, rzadko spotykanym, trudnym w montażu i wymagającym ogromnych nakładów finansowych. Teraz technologia jest dużo tańsza, a przy tym łatwiejsza w instalacji, regulacji i konserwacji. W tym poradniku postaram się omówić dokładnie i szczegółowo kwestie montażu hamulców tarczowych w oparciu o model Avid Juicy 3. Jest to model hamulca o zaciskach mocowanych w najczęściej stosowanym dziś standardzie Post Mount. Inny standard, bardziej wymagający przy zakładaniu hamulców – IS 2000 – jest dziś mniej popularny. Dlatego też przede wszystkim skupię się na regulacji hamulców typu Post Mount.

Czego potrzebujemy:
- klucz Torx T25
- klucze imbusowe 4 i 5 mm
- opaski zaciskowe (zip)

Narzędzia te są potrzebne przy montażu większości hamulców tarczowych na rynku. Ewentualnie mogą pojawić się różnice w rozmiarze używanych kluczy Allena (imbusowych).
Na samym początku kwestia najważniejsza – przewody. O ile w przypadku hamulców typu mechanicznego nie ma to większego znaczenia, w przypadku osprzętu hydraulicznego jest to nieco istotniejsza kwestia. Pancerze i linki w wypadku hamulców tarczowych mechanicznych można kupić tanio i bez problemu w domowym zaciszu dopasować długość do używanej ramy. Jednak przy wyborze hydraulicznego układu nie jest to już tak proste. Po pierwsze koszt takich przewodów jest wyższy, a po drugie w celu regulacji długości trzeba dysponować odpowiednim olejem lub płynem hamulcowym oraz zestawem do odpowietrzania. Stąd kupując hamulce tarczowe hydrauliczne trzeba zwrócić uwagę na długość przewodów. Lepiej by były odrobinę za długie – zawsze można je skrócić w późniejszym czasie. Warto zwrócić uwagę, że wielu sprzedawców oferuje dopasowanie długości przewodów w cenie zakupu hamulców, co może oszczędzić nam fatygi. Długość przewodu mierzymy od klamki aż do zacisku. Oczywiście trzeba zapewnić odpowiedni luz dla skrętów kierownicą – tak aby w sytuacji awaryjnej nie doszło do zerwania bądź załamania przewodu.

Innym ważnym aspektem o którym musimy pamiętać podczas całego procesu instalacji hamulców jest zwrócenie szczególnej uwagi na to, by po zdjęciu elementów blokujących klocki w zacisku nie nacisnąć klamki. Spowodowałoby to złączenie się klocków i uniemożliwiło dalszy montaż.

Mając już zakupione hamulce przejdźmy do etapu ich instalacji. Pierwszą czynnością jakiej dokonamy jest założenie tarcz hamulcowych. Piasta przeznaczona do tarczy na sześć śrub (standard IS) posiada, jak sama nazwa wskazuje, sześć otworów. Przykładamy do niej tarczę zwracając uwagę na odpowiednią stronę montażu. Najczęściej jest ona odpowiednio oznaczona – czy to napisami producenta, czy strzałką wskazującą kierunek rotacji, jak w wypadku Avida.

Do każdego otworu wkładamy śruby przeznaczone do przykręcenia tarcz. Posiadają one gwinty pokryte klejem (najczęściej jest to niebieska plastyczna masa – Loctite 242/243), który przeciwdziała samoczynnemu odkręcaniu. Główki śrub wymagają użycia specjalnego kluczyka – Torx T25. Dokręcamy je zgodnie z ruchem wskazówek zegara do oporu. We własnym warsztacie pomagam sobie często w tym wkrętarką akumulatorową z zastosowaną odpowiednią końcówką (foto). Skraca to nieco czas instalacji. Jednak przy jednorazowym montażu nie ma co zawracać sobie tym głowy. Najpierw śruby jednego koła, potem drugiego.

Inaczej mocuje się tarcze mocowane w systemie Centerlock. Jest to system wielu wielowypustowy, pozwalający na jej szybki demontaż kluczem takim jak klucz do zdejmowania kasety. W takim wypadku na odpowiedniej piaście zakładamy tarczę i mocujemy ją specjalną nakrętką – a następnie dokręcamy stosownym kluczem z momentem siły wynoszącym 40 Nm. Nie dysponując kluczem dynamometrycznym dokręćmy do oporu, jednak bez przesadnego nakładu siły.

Po zamocowaniu tarcz zakładamy koła do roweru i przechodzimy dalej.

Montujemy na początku klamkę. W zależności czy jej obejma jest dzielona czy nie, możemy być zmuszeni do zdjęcia chwytów. Wsuwamy klamkę na kierownicę. W wypadku klamek dwustronnych, takich jak w Juicy 3 zwracamy uwagę na stronę mocowania. W Polsce klamkę hamulca przedniego zwykle mocujemy z lewej strony, z prawej zaś jest miejsce na klamkę hamulca tylnego. Jako ciekawostkę powiem, że za granicą zdarzają się przypadki odwrotnego mocowania.

Następnie czas na ustawienie kąta położenia klamki. Jeśli to rowery typowo trekkingowe, turystyczne lub miejskie, gdzie przyjmujemy bardziej wyprostowaną pozycję warto klamkę dać w pozycji niemal równoległej do podłoża, tak, by chwycenie klamki w trakcie siedzenia w siodle było jak najwygodniejsze. W przypadku rowerów sportowych, gdzie często pozycja jest mocno pochylona, a siodło wysoko wyniesione ponad kierownicę, klamki obniżamy w stronę podłoża, dobierając wygodny kąt. Na końcu dokręcamy śrubę mocującą obejmę (klucz imbusowy 4mm). Tak samo postępujemy z drugą klamką.

Przewód hamulca hydraulicznego jest dosyć plastyczny, jednak czasem potrafi się skręcać w sposób niewygodny. Prostujemy przewód, by nie był nigdzie przypadkowo zwinięty i układamy go na ramie roweru. Odpowiednio prowadzimy pod kierownicą układając duże łuki pozwalające na swobodne skręcenie kierownicy 90 stopni w każdą stronę bez załamania przewodu. Następnie dość luźno mocujemy przewód do ramy opaskami zaciskowymi (zip).

Przewód mocujemy w odpowiednich uchwytach. Dla tylnego hamulca są one umieszczone zwykle na początku i końcu górnej rury ramy oraz na tylnym widelcu. W przypadku przedniego hamulca zwykle znajdziemy uchwyt na goleni lub podkowie amortyzatora. Pamiętamy by przewód prowadzić w odpowiedniej odległości od koła. Polecam po zewnętrznej stronie goleni, tak aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia go przez obracające się koło. Opasek początkowo nie zaciskamy mocno aby możliwe było swobodne manewrowanie zaciskiem. Lekkie ściągnięcie opasek sprawia, że podczas montażu przewód nie obraca się we wszystkie strony.

Czas na montaż zacisku. Najczęściej ramy i widelce posiadają mocowanie typu IS. W celu montażu zacisku typu Post Mount wymagany jest odpowiedni adapter – dopasowany do rozmiaru tarczy i odpowiednio do amortyzatora lub ramy. Na rynku pojawia się jednak coraz więcej ram i widelców przystosowanych do mocowania hamulców w standardzie Post Mount. Wtedy zaciski hamulców z tarczami w rozmiarze 160 mm montujemy bezpośrednio do ramy czy amortyzatora. Dopiero dla większych rotorów potrzebne są przejściówki. W poradniku opisujemy montaż zacisków w standardzie Post Mount do ramy i widelca z uchwytami IS. Bierzemy do ręki zacisk hamulca z przykręconym odpowiednim adapterem.

Lekko odkręcamy kluczem imbusowym śruby mocujące zacisk do adaptera, umożliwiając zaciskowi swobodne przesuwanie się w stosunku do adaptera na boki. Następnie przykładamy adapter do ramy i 2 śrubami przykręcamy go. Robimy to mocno, aczkolwiek z wyczuciem. Te śruby również są zabezpieczone środkiem przeciwdziałającym odkręcaniu. W taki sam sposób postępujemy z drugim zaciskiem.

W tej chwili nasze hamulce są już zamontowane. Zaciski mogą się poruszać, przez co mogliśmy odpowiednio założyć je na tarcze. Pozostaje dokonać regulacji tak aby wycentrować tarczę między klockami i wyeliminować ocieranie się okładzin o tarczę.

Regulacja hamulca tarczowego sprowadza się do zakręcenia kołem, zaciśnięcia klamki powodując jego zatrzymanie, a następnie, bez puszczania zaciśniętej klamki, należy dokręcić zacisk hamulca do adaptera. Gotowe!

Czasem zdarza się, że po takim montażu i regulacji hamulec lekko ociera. Warto wtedy lekko poluzować śruby mocujące zacisk i powtórzyć regulację. Ewentualnie można korygować pozycję bez obracania kołem. Trzeba wtedy odpowiednio kontrolować położenie klocków hamulcowych względem tarczy.

Na koniec układamy przewód hamulcowy na ramie niwelując powstały w okolicach zacisku luz i zaciskamy mocno opaski (zip). Hamulce są zamontowane i wyregulowane. Rower gotowy do jazdy!

Sposób montażu i regulacji hamulców tarczowych jest trochę inny dla hamulców mocowanych z wykorzystaniem uchwytu IS – na przykład jeden z modeli XTR, starsze wersje hamulców Shimano Deore BR-M555, Shimano Deore XT BR-M755, Grimeca itp. Tutaj hamulec mocuje się bezpośrednio do haków ramy lub widelca bez użycia adapterów (potrzebnych przy montażu większych rozmiarów rotorów). Proces regulacji jest trochę trudniejszy. Zacisk nie ma już możliwości ruchu na boki względem adaptera – tak jak to jest przy systemie Post Mount. Tutaj odległość zacisku reguluję się poprzez zastosowanie podkładek i precyzyjne ułożenie zacisku względem tarczy.

Może zainteresować Cię jeszcze:

• Test hamulców hydraulicznych Avid Juicy 3
• Test hamulca tarczowego Avid BB7
• Hydrauliczny hamulec tarczowy Shimano Deore BR-M525
• Co lepsze: Shimano CN-HG53 czy Accent AC-901 – test porównawczy 9-rzędowych łańcuchów za 40zł
• Tylko dla wybranych – Alivio FD-M413