Manitou Skareb to typowy przedstawiciel lekkich widelców amortyzowanych, których przeznaczeniem jest cross coutry oraz maratony. Mimo, że obecnie to dość leciwy sprzęt, to technologia i jakoś wykonania stoją na bardzo wysokim poziomie nie odbiegającym od chociażby swojego następcy jakim jest Manitou R7. Dodatkową zaletą jest nieskomplikowana budowa i bezawaryjność. Nic nie stoi więc na przeszkodzie, aby przy niewielkim nakładzie pracy i środków, przygotować go w domowym zaciszu do nadchodzącego sezonu i cieszyć się kolejnymi tysiącami kilometrów przebiegu i bezawaryjnej pracy.

Przed rozpoczęciem należy koniecznie zaopatrzyć się w następujące oleje do amortyzatorów:
- Olej o klasie lepkości 5W do tłumika TPC (przynajmniej 100ml)
- Olej o klasie lepkości 15W do kąpieli olejowej (po 16 ml na każdą lagę)
- Olej o klasie lepkości 40W do komory powietrznej (potrzeba ok. 8 ml, w przypadku braku można stosować ten sam olej co do kąpieli olejowej)

Oprócz olejów potrzebne też będą narzędzia:
- Klucze nasadowe sześciokątne 20 i 24 mm (można je zastąpić kluczami płaskimi, jednak jest to mało profesjonalne a przy tym łatwo można u szkodzić nakrętki i porysować lakier korony)
- Klucz płaski 24mm lub nastawny
- klucze imbusowe 2, 4 i 8 mm
- strzykawka do oleju z podziałką
- duży pojemnik na stary olej
- szmaty i ręczniki papierowe
- pompka do ponownego napompowania amortyzatora

Jeżeli przed serwisem spod uszczelek olejowo-kurzowych wydostawał się olej, wskazana byłaby ich wymiana na nowe, do wciśnięcia wygodnie jest użyć rurki z PVC o średnicy wewnętrznej 34-35 mm i młotka.

Zaczynamy!
1. Pierwsza czynność od której bezwzględnie zaczynamy po uprzednim przygotowaniu stanowiska pracy jest odkręcenie osłonki zaworu powietrznego znajdującego się na lewej goleni oraz całkowite spuszczenie powietrza. Pominięcie tej czynności będzie skutkowało wystrzeleniem z dużą prędkością któregoś z elementów amortyzatora, a co za tym idzie zagrożeniem zdrowia i życia.

2. Kluczem imbusowym 2 mm odkręcamy śrubę trzymającą pokrętło blokady TPC na prawej goleni.

3. Po zdjęciu pokrętła zobaczymy dwie kulki a pod nimi sprężynki – to dzięki nim pokrętło klika przy obracaniu. Kulki i sprężynki odkładamy w bezpieczne miejsce.

4. Podobną czynność wykonujemy przy zdejmowaniu pokrętła regulacji tłumienia powrotu, znajdującego się na dole prawej goleni.

5. Kluczem imbusowym 4 mm odkręcamy śrubę na dole lewej goleni, widoczną na zdjęciu małą uszczelkę zdejmujemy i sprawdzamy czy nie jest uszkodzona. Jeśli tak to należy ją wymienić na nową.

6. Kluczem imbusowym 8mm wykręcamy tłumik z dolnej goleni.
Uwaga! Posiada on lewy gwint, czyli wykręcamy go obracając zgodnie z ruchem wskazówek zegara.

7. Po odkręceniu wszystkich śrub wyjmujemy golenie górne z dolnych, zwracając uwagę na olej wyciekający od spodu. Zwykle nie potrzeba do tego dużej siły, jeśli jednak popychacze tłumika i sprężyny mocną tkwią w goleniach możemy posłużyć się młotkiem lekko stukając w śruby od dołu.

8. Po wyjęciu goleni ukazuje się następujący obrazek:

9. Golenie górne tymczasowo odkładamy na bok i zajmujemy się wyczyszczeniem dolnych z resztek starego oleju i ewentualnego brudu. Między uszczelkami a jasnymi tulejami ślizgowymi znajdują się pierścienie smarujące z gąbki. Trzeba je wyjąć, wstępnie wyczyścić z brudu i starego oleju, a następnie używając np. płynu do naczyń lub innego detergentu dokładnie je odtłuścić. Gdy będą czyste należy na kilka godzin odstawić je do wyschnięcia, gdyż wilgoć wewnątrz amortyzatora jest niepożądana. Potem wystarczy tylko je z powrotem umiejscowić wewnątrz goleni i nasączyć nowym olejem.

10. Jeżeli zdecydowaliśmy się na wymianę uszczelek olejowo-kurzowych to w komplecie powinniśmy także dostać nowe gąbki, a więc czyszczenie starych jest bezcelowe. Aby wyjąć stare uszczelki dobrze jest użyć tępego, szerokiego śrubokręta, lub klucza płaskiego i od wewnątrz podważać uszczelkę do momentu aż zostanie wyciśnięta z goleni. Należy bardzo uważać aby nie zarysować dość wrażliwych tulei ślizgowych. Jeśli stare uszczelki i gąbki smarujące są wyjęte naszym oczom powinien ukazać się taki widok:

11. Nie zapominając o wyczyszczeniu dokładnie wnętrza obu goleni układamy nad tulejami ślizgowymi nowe pierścienie z gąbki i nasączamy je obficie gęstym olejem, można użyć tego samego który przeznaczony jest do kąpieli olejowej (15 W)

12. Nowe uszczelki wstępnie wciskamy ręcznie do goleni, a następnie za pomocą rurki wbijamy je uderzając młotkiem o rurkę dotąd, aż nie będą osadzone idealnie równo. Krzywo osadzone uszczelki mogą spowodować nieszczelność i samowyciskanie uszczelek w przyszłości.

13. Przygotowane do złożenia golenie dolne odkładamy na bok i przechodzimy do czynności z goleniami górnymi. Najpierw kluczem nasadowym (ewentualnie płaskim) 24 mm odkręcamy korek na górze prawej goleni. Golenie trzymamy pionowo, ponieważ wewnątrz znajduje się spora ilość oleju.

14. Po wykręceniu korka wyciągamy go ostrożnie wraz z tłumikiem kompresji.

15. Golenie górne przechylamy nad pojemnikiem i wylewamy stary olej z tłumika i wycieramy jego pozostałości aby nie zaczął kapać. Następnie płaskim kluczem odkręcamy plastikową nakrętkę na dole prawej goleni dolnej i wyjmujemy drugi tłumik który odpowiada za tłumienie powrotu:

16. Obydwa tłumiki nie wymagają żadnych czynności, wystarczy je wytrzeć ze starego oleju oraz sprawdzić stan gumowych uszczelek, nie zapominając o tej która jest na dolnym końcu tłumika powrotu i odpowiada za szczelność kąpieli olejowej w prawej goleni. Jeśli są popękane należy je wymienić na nowe.

Jeżeli wszystko jest w porządku można zacząć składać tłumiki z powrotem. Zaczynamy od dolnego czyli powrotu. Plastikową śrubę dokręcamy z wyczuciem, aby nie uszkodzić delikatnego gwintu.

17. Teraz przed nami ważny moment. Popychacz tłumika wysuwamy maksymalnie w dół, a do środka od góry należy nalać olej o klasie lepkości 5W. Najlepiej użyć do tego strzykawki i wlać około 80ml, uważając aby przypadkiem nie wcisnąć tłumika do środka, co może skutkować plamami oleju na suficie bądź innych przedmiotach otaczających stanowisko pracy

18. Kolejny krok to zmierzenie poziomu oleju za pomocą linijki, miarki lub innego przyrządu, oczywiście przy maksymalnie wysuniętym popychaczu tłumika. Producent dla tłumika TPC podaje wartość 110-120 mm. Uściślając jest to odległość między powierzchnią oleju, a górną krawędzią górnej goleni. Aby pomiar nie był przekłamany golenie należy trzymać pionowo, a wcześniej 1-2 razy bardzo ostrożnie i powoli poruszać popychaczem w górę i w dół aby ewentualne bąbelki powietrza uciekły z zakamarków tłumika.

19. Gdy jesteśmy pewni że poziom oleju jest właściwy do środka goleni od góry wsadzamy tłumik kompresji. Ważne jest aby przedtem dokładnie wyczyścić gwint i uszczelkę na korku z brudu, który ewentualnie mógłby się dostać do wewnątrz bądź osadzając na uszczelce sprawić że olej zacząłby wyciekać.

Na naklejce można przeczytać, że od prawidłowego wykonania poprzedniej czynności może zależeć nasze zdrowie

20. Korek dokręcamy do oporu, uważając przy tym aby nie zerwać gwintu.

21. Wymiana oleju w tłumiku została zakończona. Teraz należy sprawdzić stan komory powietrznej znajdującej się w lewej goleni. Podobnie jak wcześniej zaczynamy od wykręcenia górnego korka z zaworem powietrznym. Potrzebny będzie klucz w rozmiarze 20 mm

22. Korek czyścimy z brudu i odkładamy na bok. Po wykręceniu wewnątrz goleni będzie widoczny tłok wraz z uszczelką. Nie ma konieczności jego wyciągania, ponieważ jest on trudny do wyciągnięcia, a zwykle wewnątrz jest tak czysto, że nie ma konieczności wycierania i smarowania wszystkiego od nowa. Nie ma również odkręcania dolnej nakrętki, ponieważ najprawdopodobniej w środku znajdziemy czysty, oryginalny smar. Dla ciekawskich dolna część sprężyny powietrznej wraz ze stalową sprężyną negatywną została ukazana na zdjęciu:

23. Jeżeli dolna część sprężyny powietrznej jest na swoim miejscu, ustawiamy golenie górne pionowo i do lewej nalewamy 8ml gęstego oleju. Służy on do uszczelnienia komory, dlatego rzadki olej 5w niezbyt nadaje się do tego zadania. Najlepsza będzie gęstość od 40 do nawet 80W, jeśli jednak nie mamy do niego dostępu można wlać olej o klasie lepkości 15W. Olej z powodu wysokiego ciśnienia panującego wewnątrz komory będzie stopniowo przeciekał na dół do sprężyny negatywnej.

24. Gdy olej jest wewnątrz komory zakręcamy czysty korek, zwracając uwagę na stan i równe ułożenie uszczelki.

25. W tym momencie możemy przystąpić do składania amortyzatora. Kompletne golenie górne wsuwamy do dolnych wraz z uszczelkami i gąbkami nasączonymi olejem. Tutaj także wskazana jest ostrożność, aby uszczelki się nie podwinęły lub uszkodziły.

26. Golenie wsuwamy do samego końca, amortyzator powinien wyglądać tak:

27. Teraz odwracamy amortyzator pod kątem 45 stopni i lekko wysuwamy golenie dolne z górnych, tak aby obydwa otwory w goleniach dolnych były drożne i można było do środka nalać olej. Do każdej ze stron należy nalać 16 ml oleju 15W.

28. Gdy olej jest w środku obydwu goleni nie odwracając amortyzatora wciskamy golenie górne do dolnych tak aby otwory zostały zatkane przez popychacze. Za pomocą klucza imbusowego 8 mm wkręcamy koniec tłumika do goleni dolnej, pamiętając o tym, że ma lewy gwint.

29. Podobnie robimy z drugą golenią wkręcając śrubę imbusem 4mm, nie zapominając o uszczelce.

30. W tym momencie amortyzator jest niemal gotowy. Jednym z ostatnich kroków jest założenie i dokręcenie pokrętła tłumienia powrotu:

31. Z prawej strony na górze goleni do otworów wsadzamy dwie sprężynki:

32. Nie zapominając też o kulkach ostrożnie nakładamy i przykręcamy pokrętło blokady:

33. Serwis gotowy! Teraz wystarczy napompować amortyzator i po zamontowaniu do roweru można ruszać w drogę. Po pierwszej jeździe warto sprawdzić czy nie ma ewentualnych wycieków oraz wytrzeć ślady po oleju znajdujące się na goleniach górnych.

Może zainteresować Cię jeszcze:

• Serwis Marzocchi XC-600
• Serwis Suntour Axon S-RL
• Serwis amortyzatora na przykładzie RST Omega SL 2004 i Rock Shox Judy TT 2002
• Serwis Marzocchi MX Comp Air 04